واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
842
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
ميلادى / 616 هجرى را در كنار ايرتيش [ ارديش - رشيد الدين ] به سر - برد « 1 » . و در پائيز از آنجا لشكركشى آغاز كرد . در قياليق ، محتملا همانجائى كه روبروك « 2 » « زيباترين جلگهها » - يش مىخواند ، گذشته از ارسلان خان غرلغ [ قرلغ ، قرلخ خلخ ] امير محل ، سقناق تگين آلماليغى و بارچوق « 3 » ايدى قوت اويغور نيز با دستجات لشكرى خويش به او پيوستند . بدين طريق همهء لشكريانى كه براى عمليات جنگى در قلمرو دولت خوارزمشاه در نظر گرفته شده بودند در آنجا گردآمدند . اما دربارهء شمار لشكريان ياد شده هيچ اطلاع و مدرك موثقى در دست نيست . ارقام عجيب و غريبى كه مؤلفان مسلمان نقل كردهاند ( به گفتهء جوزجانى « 4 » 600000 نفر و حتى 700000 ) ، به
--> ( 1 ) - رشيد الدين ، چاپ برزين ، بخش XV ، 42 ، 116 ( در مورد اول ترجمه خطاست . به متن ، 66 ، ( 172 ) رجوع شود . دربارهء تواريخى كه رشيد الدين ذكر كرده رجوع شود به ما قبل ص حدود 770 ) . ( 2 ) - چاپ ميشل - رايت ، 281 ؛ ( ترجمهء مالئين ، 105 ) . ( 3 ) - در چاپ قزوينى جوينى ، I ، 63 چنين است 110 . Chrestomatie Persane » , t . II , P » ) دربارهء اين نام رجوع شود به چاپ قزوينى ، I ، 32 . ( در حاشيهء نسخهء بارتولد ( چاپ انگليسى ) در اينجا چنين يادداشت شده : « تصحيح « بارچوق » 5 ، Pelliot ؛ اين نام به صورت « بارجوق » ، بطورى كه پ . پليو خاطر نشان كرده ، در متن جوينى ، ( چاپ قزوينى ، I ) فقط در ص 32 ديده مىشود و در ص 63 نيست ( رجوع شود به : 56 - 55 . Turkestan » PP 5 - . Pelliot , « Notes sur le تحريريه ) . ( 4 ) - ترجمهء راورتى ، I ، 273 ؛ II ، 968 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 338 : 800000 . - تحريريه ) .